شیر ایرانی
شیر آسیایی کوچکتر و سبکتر از همتای آفریقایی خود است. این جانور در کنار ببر بنگال، پلنگ هندی، پلنگ برفی، و پلنگ ابری یکی از پنج گربهسان بزرگ هندوستان است.
۱ انقراض در ایران
۲ شیر ایرانی در هنر
۳ پانویس
۴ منابع
۵ پیوند به بیرون
انقراض در ایران
شیر آسیایی یکی از دو زیرگونهٔ در حال حیات شیر است که امروزه به طور طبیعی تنها در جنگل گیر در گجرات، هندوستان زندگی میکند.شیر ایرانی بومی سرزمین ایران بوده و منطقه دژ، کرخه، دشت ارژن فارس زیستگاه اصلی این گونه بوده است.[۸] گفته میشود که واپسین شیرهای ایرانی در اوایل دههٔ ۴۰ میلادی دیده شدهاست. برای واپسین بار شیر ایرانی در پیرامون دزفول از سوی مهندسان آمریکایی که مشغول ساخت راه آهن در خوزستان بودند دیده شدهاست. احتمالاً تا چند سال پس از آن نیز چنین شیری در ایران وجود داشتهاست.[۹][۱۰]
شیر ایرانی در هنر[ویرایش]در نقش برجستههای تخت جمشید، تصاویری از شیر ایرانی، در حال شکار گاوی نر و یا پادشاه هخامنشی در حال شکار شیر ایرانی، روی سنگها حجاری شدهاست. در اردبیل ورودی مقبره شیخ جبرائیل پدر شیخ صفیالدین اردبیلی نقوشی از شیر ایرانی دیده میشود.[۱۱]
آخرین گزارش رسمی از شکار شیر در ایران مربوط به ظل السلطان پسر ناصرالدین شاه قاجار است که در بیشههای حوالی شیراز اتفاق افتاده. در آن زمان شیر ایرانی در معرض انقراض بوده که چند نفر با مشاهده آن شیر به طمع صله و پاداش به ظل السلطان گزارش میدهند و او نیز که علاقهٔ فراوانش به شکارهای بیرویه و دیوانهوار و به روایت خاطراتش شکارهای گاه چند هزارتایی زبانزد بود درنگ نکرده شیر مذکور را شکار کرد و با او عکس یادگاری گرفت تا شاید نامی از خود در تاریخ شکارگری بر جا بگذارد.
در گورستانی در «زلقی» واقع در شرق لرستان سنگ قبرهایی با مجسمه شیر ایستاده و غران موسوم به «شیر سنگی» یا به گویش محلی «بردشیر» وجود دارد که تحت حفاظت میراث فرهنگی استان لرستان قرار دارد. شهرستان ایذه در شمال خوزستان میزبان شیرهای سنگی است. در روستای کوهباد قبرهای قدیمی با سنگ قبرهایی به شکل شیر ایرانی با آیاتی ازقرآن و شمشیر علی بن ابیطالب ذوالفقار روی تنه شیرها تزیین شدهاست.[۱۱]
در نقوش شکارگاهها و فرشهای دستباف ایرانی شیرهای ایرانی دیده میشوند. در مینیاتورهای خمسه نظامی بهرام گور در حال شکار شیر ایرانی به تصویر کشیده شدهاست